สิ่งที่ผมน่าจะรู้ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเขียน ERP

Design Pattern สำหรับ Hybrid ERP: สิ่งที่ผมใช้จริง และสิ่งที่ผมเลี่ยง

Hybrid ERP Architecture: อยู่กึ่งกลางอย่างมีสติ --- หลังจากผมขยับแนวคิดของ ERP จาก Ledger → Event คำถามถัดมาที่ผมโดนถามบ่อยมากคือ "แล้วผู้ใช้จะเห็น event ยังไง" เพราะในโลกของสถาปัตยกรรม event อาจเป็น message อาจเป็น log อาจเป็น stream แต่ในโลกของผู้ใช้ ERP event มีชื่อเรียกที่ชัดเจนกว่านั้นมาก สำหรับผู้ใช้ ERP, Event คือ "เอกสาร" ผมไม่เคยบอกผู้ใช้ว่า "คุณกำลังสร้าง event" สิ่งที่พวกเขาเห็นคือ เอกสาร ใบสั่งขาย ใบจัดสินค้า ใบส่งของ ใบรับคืน ใบปรับปรุง แต่เบื้องหลัง เอกสารเหล่าน

วันที่ผมเลิกเริ่มออกแบบ ERP จาก Ledger และหันมาเริ่มจาก Event

วันที่ผมเลิกถามว่า "ของเหลือเท่าไหร่" แล้วเริ่มถามว่า "ของอยู่ในสถานะอะไร"

วันที่ผมรู้ว่า "ตัวเลขเดียว" ไม่เคยมีอยู่จริง

ผมเคยคิดว่า Inventory Control เป็นเรื่องง่าย จนกระทั่ง ERP ตัวแรกของผมพัง

VAT เข้าใจผิดจุดเดียว งบเพี้ยนทั้งระบบ

ปัญหา VAT ส่วนใหญ่ ไม่ได้เกิดจากไม่รู้กฎหมาย แต่เกิดจากการออกแบบโครงสร้างบัญชีและระบบ ที่ไม่สะท้อนตรรกะของ VAT ตั้งแต่ต้น

ซื้อไม่เสีย VAT แต่ขายอาจต้องเสีย บทเรียน VAT ที่บัญชีพลาด

"ไม่มี VAT" คำสั้น ๆ ที่ทำให้ต้นทุนเพี้ยนทั้งงบ หากมีคำหนึ่งคำที่ผมคิดว่า "อันตรายที่สุด" ในงานบัญชีและการวางระบบ VAT คำนั้นคือคำว่า "รายการนี้ไม่มี VAT" เพราะในระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของไทย คำว่า "ไม่มี VAT" ไม่ได้มีความหมายเดียว และความเข้าใจผิดเพียงจุดนี้ สามารถทำให้ภาษีซื้อจำนวนมาก ค่อย ๆ กลายเป็นต้นทุนในงบกำไรขาดทุน โดยที่ไม่มีใครตั้งใจให้เป็นเช่นนั้นตั้งแต่แรก "ไม่มี VAT" ในทางบัญชี แปลได้อย่างน้อยสองแบบ ในทางปฏิบัติ เมื่อทีมบัญชีหรือผู้ใช้งานระบบพูดว่า "รายการนี้ไม่มี VAT"

ทำไมบริษัทขนส่งไม่เสีย VAT แต่ร้านค้าต้องเสีย

VAT ไม่ได้ดูแค่ “รายการ” แต่ดูว่า “ใครเป็นคนทำ”

เรามักมีความคิดเชื่อมโยงไปเองว่า ในเมื่อมีระบบบัญชีที่ปิดงบรู้ต้นทุนสินค้าอยู่แล้ว ก็น่าจะหาต้นทุนในระดับบิลได้ 

..ไอเดียเริ่มต้นของ LETS มันดูน่าสนใจเพราะรู้สึกเหมือนว่า “เราลองมาออกแบบอะไรเล็กๆ ง่ายๆ ที่ไม่ต้องถูกครอบงำโดยระบบการค้ากระแสหลัก (ที่ใช้เงินเป็นตัวกลาง)” First Impression ของ LETS  น่าดึงดูดเพราะ “มันเล็ก ง่าย ไม่ซับซ้อน ไม่ถูกครอบงำ” แต่พอพยายามแก้ปัญหา: → เพิ่ม AI Matching (ซับซ้อน) → เพิ่ม Blockchain (ยุ่งยาก) → เพิ่ม DAO Governance (ต้องเรียนรู้) → เพิ่ม Multi-Currency (งง) = สูญเสีย “ความเรียบง่าย” ไปหมด != กลายเป็น “FinTech Complex System” อีกอันหนึ่ง = ไม่ใช่ LETS อี

อ่านงบการเงิน: ทักษะที่เจ้าของธุรกิจยุคใหม่ต้องมี

LETS (Local Exchange Trading System) หรือ ระบบการแลกเปลี่ยนในท้องถิ่น เป็นระบบเศรษฐกิจทางเลือก แลกเปลี่ยนสินค้าและบริการในชุมชนท้องถิ่น โดยไม่ต้องใช้เงินสดปกติ

การเปลี่ยนผ่านจาก "การทำงานแบบสัญชาตญาณ" สู่ "การทำงานที่มองเห็นภาพรวม" อย่างค่อยเป็นค่อยไป

สิ่งที่เคยเป็น "ความใส่ใจ" ของผู้ก่อตั้ง  ถ้าไม่ถูกแปลงเป็นระบบ  มันจะไม่ถ่ายทอดไปยังคนใหม่ได้  เหมือนเติบโตเร็วเกินกว่า DNA ของกิจการจะปลูกฝังได้ทัน

ตอนที่ 4: ก้าวต่อไปของ ERP เปลี่ยนจากการบันทึกสู่การขับเคลื่อน